Serwis edukacji finansowej dla młodzieży

Pensja brutto vs pensja netto – dlaczego „na rękę” dostajemy znacznie mniej?

Mateusz Skrzypczak   •   20 czerwca 2022 r.

Znajomość określeń „brutto” i „netto” to absolutna podstawa rozmów o wynagrodzeniu za pracę. Musisz dokładnie wiedzieć czym się one różnią, inaczej możesz mocno się zdziwić po otrzymaniu wypłaty 😉

Jakie składowe zawiera pensja brutto

Kwota brutto zawsze jest wyższa, niż kwota netto. Wynika to z tego, że poza rzeczywistym wynagrodzeniem, które otrzymujesz na konto, w Twojej pensji brutto zawarte są koszty pracy:

  • zaliczka na podatek dochodowy
  • składki na ubezpieczenie społeczne (ZUS):
    • emerytalne
    • rentowe
    • chorobowe
    • zdrowotne

Powyższe koszty pracy nie są stałe – zależą nie tylko od formy zatrudnienia (umowa o pracę, o dzieło, zlecenie), ale także od wysokości Twojego wynagrodzenia. Im wyższą masz pensję, tym wyższy jest należny podatek i tym większe są składki na ubezpieczenie społeczne.

Jeśli masz umowę o pracę, z mocy prawa to pracodawca odprowadza w Twoim imieniu zaliczkę na podatek i składki społeczne, tak że Twoim jedynym obowiązkiem jest złożyć PIT na koniec roku. To dlatego na konto otrzymujesz zdecydowanie mniej, niż jest w Twojej umowie.

Wspomnijmy jeszcze tylko, że kwota brutto to nie jest całkowity koszt Twojej pracy, jaki ponosi pracodawca. Część składek na ubezpieczenie społeczne jest płacona także przez pracodawcę. Na przykład:

  • składka na ubezpieczenie emerytalne jest płacona po połowie przez Ciebie i pracodawcę,
  • składka na ubezpieczenie rentowe jest płacona w większej części przez pracodawcę,
  • składki na ubezpieczenie chorobowe i zdrowotne są płacone wyłącznie przez Ciebie (pomniejszają Twoją wypłatę)
  • składki na ubezpieczenie wypadkowe, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych są płacone wyłącznie przez pracodawcę.

Zakładając pensję w wysokości 4000 zł brutto, Ty na rękę otrzymasz ok. 3020 zł, a pracodawcę będzie to kosztowało ok. 4820 zł.

W tym przypadku 1800 zł (ponad 37% kosztu pracodawcy) pochłaniają podatki i składki na ubezpieczenia społeczne.

Jak obliczyć pensję netto z pensji brutto

Niestety obliczanie pensji brutto i netto wcale nie jest takie proste 😕 ponieważ stosunek pensji brutto do netto nie zawsze będzie taki sam. Zarabiając 4000 zł brutto otrzymasz na rękę ok. 75% kwoty (3020/4000), a zarabiając już 8000 zł brutto, otrzymasz na rękę już tylko 70% z tej kwoty (5576/8000).

Pracodawca powinien udostępnić Ci każdego miesiąca tzw. pasek płacowy, czyli wyszczególnienie wszystkich składowych Twojej pensji. Szczerze mówiąc, często bardzo trudno się w nim połapać i uznajemy to raczej za zadanie tylko dla księgowych.

Dla uproszczenia możesz przyjąć, że „na rękę” czyli netto otrzymasz ok. 70% kwoty brutto, a dla szczegółowych wyliczeń skorzystaj z któregoś z dostępnych w sieci kalkulatorów wynagrodzeń. Pamiętaj tylko, by wybrać aktualny rok (wysokość składek się zmienia) i właściwą formę zatrudnienia (umowa o pracę, zlecenie itp.)

Mateusz Skrzypczak
Żywo zainteresowany światem i bieżącymi wydarzeniami, szczególnie ekonomicznymi i gospodarczymi. Nieustannie trzyma rękę na pulsie rynku bankowego w Polsce oraz dba o odpowiedzialne zarządzanie budżetem osobistym i skuteczne pomnażanie kapitału.

Słownik pojęć

Stopa procentowa

- określa ile kosztuje pożyczenie pewnej sumy pieniędzy. Stopy procentowe określane są przez państwo (a konkretnie przez Radę Polityki Pieniężnej) i odnoszą się do odsetek, jakie banki muszą zapłacić za pożyczenie pieniędzy od Narodowego Banku Polskiego i od siebie nawzajem. Ta cena z kolei wpływa na warunki, na jakich banki udzielają kredytów nam, zwykłym obywatelom. Im wyższe stopy procentowe, tym wyższe oprocentowanie kredytu. W czasie, gdy obowiązują niskie stopy procentowe, za pożyczenie pieniędzy z banku zapłacimy mniej, z drugiej strony zarobimy mniej na odsetkach, jeśli ulokujemy oszczędności w banku. W okresie obowiązywania wysokich stóp procentowych, koszty pożyczenia pieniędzy z banku wzrastają, podobnie jak oprocentowanie lokat i kont oszczędnościowych.
Więcej pojęć »

Porównywarka kont dla młodych ›

Odpowiedz na 5 prostych pytań i zobacz, które konta spełniają Twoje wymagania. Nie musisz analizować tabelek i szukać haczyków, bo już to zrobiliśmy!